Engel IB144 User Manual download pdf (Page 86)

opstellen van geslachtsregels en het toelichten daarvan. Nagenoeg alle regels die

in onze tegenwoordige grammatica's betrekking hebben op het genus der woorden,

kan men terugvinden bij Kluit.

Een paar voorbeelden, die eenig denkbeeld kunnen geven van zijn manier van

behandelen. De namen der rivieren vindt men in de 17

eeuw veelal mannelijk

gebruikt, zonder of nagenoeg zonder uitzondering. Zoo bij Antonides. Later heerscht

er groote onzekerheid. Kluit merkt terecht op: ‘men volgt in dezen veelal het Geslacht

uit het Fransch’.

[Vgl. le Rhin, le Danube, le Tibre, le Tigre, le Nil etc. en la Meuse, la Seine, la Tamise,

la Theiss, la Moldau etc.]

Dan naar aanleiding van het geslacht van boomen en boomvruchten: ‘Dus schijnt

men

den aloë

den noot

, voor

den boom

M. en

de aloë

de noot

, voor

de vrucht

Vr.

te mogen nemen; schoon mij van

aloë

nog geene voorbeelden ontmoet zijn; noch

ook van

den noot

voor

den boom

.’

Verder naar aanleiding van den reeds door ten Kate gegeven regel omtrent het

geslacht van de stammen der werkwoorden: ‘Maar indien ergens, zoo moet hier het

Gebruik, en daartoe de Geslachtlijst geraadpleegd worden, dewijl in dezen het

Verloop aanmerklijk, en hier vele uitzonderingen zijn, die niet anders dan door 't

gebruik der beste Schrijveren gekend kunnen worden.’

Waar het mogelijk was, bracht Kluit - niet zonder willekeur evenwel - eenige

regelmaat in den warwinkel. Toch moest ook hij erkennen, wat Bolhuis en vele

anderen vóór hem erkend hadden, dat voor zeer vele woorden geen regel te

ontdekken viel. In dat geval moest het

gebruik

worden gevolgd. ‘Maar dit Gebruik

moet echter niet afgemeten worden naar de straattaal, of naar het dagelijksch

Spraakgebruik onder meer beschaafde Lieden. Aan dit euvel ging de Heer

Moonen, maar vooral Sewel, met vele Spraakkunstenaren mank. Men weet

toch, dat elke Provincie, of Landstreek, ja dikwils elke Stad, haar' byzonderen Tongval

of spreektrant hebbe. In Friesland en Groningerland is zeer gemeen de korte afbijting

van woorden, waardoor men gemeenzaam hoort

in 't zin

tegen 't wang

in 't war

op 't markt

in 't spiegel

.... In Amstelland zal men niet licht bij Manlijke Woorden het

Manlijk lidwoord

den

hooren; maar men zegt daar zeer gemeenzaam:

ga op

hoek bij

bakker

, voor

den

hoek bij

den

bakker

......, waaruit volgt, dat men uit

de gewone spraak in Amstelland zeldzaam eenige zekerheid omtrent de Geslachten

bekomen kan, en dat deszelfs Schrijvers vele woorden voor Vr. houden, die bij

anderen beter Manlijk zijn. Dus ook ten aanzien van de Schriften van den Heer

Hooft schijnt het een voorzichtig behoedmiddel, indien men als een Regel

vaststelle, “dat, wanneer Hooft eenig woord in 't Manlijke Geslacht gebruikt, men

dit vrij algemeen kan volgen; doch omgekeerd, in 't Vroulijke, niet te schielijk.”’

Wij moeten hier herhalen, wat wij met eenigszins andere woorden reeds hebben

gezegd: Op het punt der geslachten heerscht bij overigens kundige en

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 81 82 83 84 85 86 87 88 89 90 91 ... 439 440

Comments to this Manuals

No comments

Engel IB144 User Manual Page 86

Comments to this Manuals

Related products and manuals for Unknown Engel IB144