Engel IB144 User Manual Page 420

  • Download
  • Add to my manuals
  • Print
  • Page
    / 440
  • Table of contents
  • BOOKMARKS
  • Rated. / 5. Based on customer reviews
Page view 419
364
een geschiedkundig werk, een levensbeschrijving, een kroniek als iets verdichts
zijn. Het was elk verhaalwerk dat
niet gezongen
maar
gelezen
werd. Zoo was het
ook met het Spaansche ‘romance’ gesteld; eerst veel later wordt dit het Epische
lied
, dat we tegenwoordig nog romance noemen. Evenmin als men oorspronkelijk
bij het woord aan verdichting dacht, verstond men er juist een
proza
werk onder. De
oudste litteratuur van een volk is poëzie en het proza komt eerst later en begint in
den regel daarmee, dat men de oude poëtische werken in proza omzet, bevrijdt,
als 't ware, uit de banden van metrum en rijm. ‘Roman’ was, zoolang de litteratuur
meest in poëzie bestond, elk meer uitvoerig verhaal in gebonden vorm. Maar het
kòn ook zulk een verhaal in proza zijn. Naarmate nu het proza de poëzie gaat
vervangen en de poëtische Epische trant uit de mode raakt, zien we in de
Oud-fransche letteren ‘roman’ meer en meer op prozaverhaal toegepast, en toen
het middeleeuwsche Epos eindelijk vergeten was, gold het enkel nog van proza.
Deze overgang in de beteekenis had dus langzamerhand plaats.
Het idee van ‘verdicht’, ‘verzonnen’, hoewel het oorspronkelijk volstrekt niet aan
‘roman’ eigen is geweest, schijnt er al zeer vroeg, in de XIII
e
eeuw, niet vreemd aan
geweest te zijn. Dit is begrijpelijk. Want die oude Epische verhalen behoorden, ook
voor de middeleeuwsche menschen, tot het gebied der fantasie. Ieder heeft gehoord
van de uitgezochte avonturen van de Ridders der Ronde Tafel. Ook vele der
toenmalige historische werken stonden voor de helft op ongeschiedkundigen bodem.
Toen de middeleeuwen ten einde liepen en het middeleeuwsche in slechten reuk
kwam, werd ‘roman’ gelijkbeteekenend met ‘conte fabuleux’ en de geschiedschrijvers
wendden het straks niet zelden aan in een minachtenden zin. Steeds minder ziet
men den term van werken gebruiken, die voor geschiedkundige golden. De
beteekenis ‘verdicht verhaal in proza’ staat eindelijk vast. Toch dacht men er vaak,
en ook dat reeds vroeg, iets bij. Het lag in den aard der zaak, dat de roman meer
bepaald een verdichtsel van vreemde, min of meer onwaarschijnlijke dingen werd:
zulk soort verdichtsels immers waren de meeste der middeleeuwsche
riddergeschiedenissen. Ook wat wezenlijk gebeurd was, ging men, als het wat
zonderling en zeldzaam leek, met ‘roman’ bestempelen, en wij doen dat nog. Zoo
komen ‘romantisch’ en ‘roman’ weer dicht bij elkaar. Als er in de
Litteratuurgeschiedenis van de ‘Romantische Scholen’ of van de Romantiek in de
XVII
e
eeuw wordt gesproken, dan hebben we daarbij te denken aan dat verband
met de middeleeuwen waarover in ons vorig opstel gehandeld is. Maar als we
spreken van onze ‘romantische jeugd’, van ‘een romantisch jong mensch’, dan
bedoelen we, dat ons leven toenmaals iets van een ‘roman’ had en het jonge mensch
zich door zijn buitensporige verbeelding laat leiden. In deze laatste beteekenis leeft
het woord ‘romantisch’; in de andere is het een wetenschappelijke term.
We zijn nu met ons ‘roman’ ongeveer gekomen, waar we zijn moesten. Eerst de
naam van de volkstaal der Zuidelijke landen, is het gaan beteekenen: een eenigszins
uitvoerig verdicht verhaal van ietwat ongewone, niet alle-
Taal en Letteren. Jaargang 2
Page view 419
1 2 ... 415 416 417 418 419 420 421 422 423 424 425 ... 439 440

Comments to this Manuals

No comments