Engel IB144 User Manual download pdf (Page 412)

356

De stam kan naar analogie gevormd wezen. Wij maken ook grovve naar grof;

brosse en brosheid naar bros, zoo goed als broos, en broosheid naar

broze. Wat wij voor een stamsuffix houden, kan een samensmelting van twee

woorden wezen, of een afleiding ook, misschien zelfs weer met onorganische

tusschen-klinker(s) of medcklinker(s) wezen, zooals bij ons nu: pletí, wimper,

wereld en breigeman, leidsman, schaapskooi, putswater, steenigen,

kinderdijk, tollenaar, rentenier. Die anorganische klinker kan het overblijfsel

wezen van een ouder suffix

Wat wij voor een suffix houden, is dit mogelijk niet, maar de eindsylbe van een

woord, die later dienst kreeg om een zeker zinsverband aan te wijzen, en die toen

achter woorden kwam, waar hij vroeger niet kon komen, zooals b.v. de -

in 's

heeren zegen, 's pausen bul; en de -

in 't duitsch: kälber

Andere hebben een nieuwe dienst gekregen

, zoo iets als dat men b.v. de -

nieuws, praats, moois, lekkers, fraais, grappigs, bekijks,

oud-kraams, tusschendeks, e.a., hield voor nominatief-suffix - zoo dit nu

levende vorming was, ten minste; of -

lijk

in stedelijke waterleiding, koninklijke

stallen, als genitiefuitgang

bij ‘stad’ en ‘koning’.

Dan, wie waarborgt ons dat al de stamvormen van een nomen of verbum, die wij

voor de oudste taal door vergelijking aanwijzen, werkelijk bestaan hebben? Dat

sommigen er van niet, gedeeltelijk, naar andere brokken, overeenkomstig bestaande

vormingen, in den oortijd waren gefabriekt? en dat naar die, weer het heele verdere,

oudere exemplum was vervormd? Dat in nog ouder tijd daar slechts enkele vormen

dus van aanwezig waren, naast verlorene veel oudere? Dat er

1) Vgl. ook 't duitsche -keit uit e-c- heit.

2) B.v. bher

, grieksch φἐρε. Er zijn in 't urarisch eenige vormen zonder suffix. De vraag is weer

of dit er afgesleten was, al in den tijd, dat we ze leeren kennen, of dat ze 't nooit gehad hebben.

3) Zoo is ‘legimini’ in 't latijn als persoonsuitgang opgevat, hoewel het niet anders zal geweest

zijn dan een participinmvorm - vgl. λεγόμενοι, λεγόμεναι - met weglating van ‘estis’; die zich

voor het taalgevoel der Romeinen aansloot bij, en net een vormsel werd als de

indicatief-uitgangen ‘legor, legeris’, etc. - Vgl. natuurlijk in dezen Brugmann Grundriss

Indo-germ. Gramm.; hieromtrent I, blz. 15.

4) Zie boven blz. 344.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 407 408 409 410 411 412 413 414 415 416 417 ... 439 440

No comments

Engel IB144 User Manual Page 412