Engel IB144 User Manual download pdf (Page 42)

wijsheid, geest en beteekenis, omdat het kunst zonder idee is. Wat heeft men niet

gespot met die idee; wat al wijze koppen hebben hunne veelzeggende schouders

erover opgehaald! En toch zijn die Ideeën de wetten der natuur-zelve, de

noodwendigheid harer verschijnselen in hun ontwikkeling, niet betoogsgewijs

uiteengezet, maar door den kunstenaar gegrepen, begrepen, veraanschouwlijkt in

zijne scheppingen. - Geldt dit strenge oordeel ook voor de Roos van Dekama?

‘Wat baet het of ghy draeft en swoeght en u verhit, - Fortuyn liefst hem besoeckt,

die wacht en stille zit’: zoo luidde het motto bij het verschijnen van den roman, en

in de inleiding wordt den lezer voorgehouden, dat ‘diegene, die zich laat

overmeesteren door eenige hartstocht, al ware die zelfs uit haar oorsprong te billijken,

altijd zal achter staan bij hem, die uit welk beginsel dan ook, de omstandigheden

niet vooruitloopt, zijn gemoedskalmte bewaart en wacht en stille zit.’ Bakhuizen

merkte in den

Gids

van 1837 reeds op, dat deze idee (want daarvoor moest het

doorgaan) door zonderlingheid uitmuntte. ‘De riddertijd was waarlijk geen tijd van

wachten en stil zitten; door wachten en stil zitten hebben zich niet in dien tijd sommige

geslachten tot bijna vorstelijken rang, onderdrukte onderdanen tot burgerlijke wijsheid

verheven, is niet uit de duisternis van die dagen het licht der latere dagen opgegaan.’

Zich niet door hartstocht laten

overmeesteren

, zijn

gemoedskalmte

bewaren, - dit

moge meestal voordeelig zijn, - de schrijver legt den nadruk op ‘

stil zitten wachten

’,

en dit geeft gewoonlijk geen andere uitkomst, dan dat men ‘

blijft

zitten’, tenzij ons

een aanzienlijke dame in een of ander schrikkeljaar ten huwelijk komt vragen of ons

van een onbekenden Amerikaanschen bloedverwant een millioen in huis wordt

gedragen. Geheel de natuur, het leven, de geschiedenis is één schouwspel van

strijd. De stelling waarvan Van Lennep zijn boek den onwraakbaren getuige schijnt

geacht te hebben, kan nooit de ziel van een echten roman zijn, omdat wij haar in

de natuur-zelve niet als beginsel en levenswet aanschouwen. Zijn er dan geen

menschen, die er van zelve komen? Zeer zeker: kalme karakters met voortreffelijke

eigenschappen toegerust en aangename voorkomens, zich parend aan een compleet

of tamelijk compleet verstand; maar voor den strijd zijn deze schijnbare excepties

niet geschikt, gading voor den romanschrijver zijn zij niet. Naakt en bloot staat de

intrigeroman nu voor ons, als werk van willekeur en onwaarheid, zonder diepte en

inwendigen samenhang. Immers, niettemin bewijst de auteur zijn bewering. Deodaat

is een zeldzaam voorbeeld van kalme hartstochteloosheid. Madzy - een aardig

meisje anders - en Deodaat wijken nergens van de stilzittende wijsheid af.

Taal en Letteren. Jaargang 2

1 2 ... 37 38 39 40 41 42 43 44 45 46 47 ... 439 440

Comments to this Manuals

No comments

Engel IB144 User Manual Page 42

Comments to this Manuals

Related products and manuals for Unknown Engel IB144